Ten kalkulator momentu dokręcania śrub pomaga oszacować wymagany moment, gdy brak danych producenta. Oblicza napięcie wstępne na podstawie wytrzymałości i przekroju czynnego śruby, a następnie moment potrzebny do jego uzyskania dla śrub, wkrętów i nakrętek.
1) Wybierz system (metryczny lub calowy), a następnie średnicę śruby.
2) Klasa wytrzymałości: wybierz najbliższą klasę/materiał. Wyższa granica plastyczności oznacza zasadniczo większe dopuszczalne napięcie wstępne i moment. Nasz kalkulator wytrzymałości śrub obsługuje klasy ISO, SAE, ASTM i stal nierdzewną.
3) Stan gwintu / smarowanie: to największa praktyczna niepewność przy obliczaniu momentu dokręcania. Smarowanie, powłoki, stan gwintu i podkładki mogą znacząco zmienić tarcie.
4) % granicy plastyczności: dla śrub niekrytycznych ostrożne wartości (np. 60-70%) są często bezpieczniejsze niż dochodzenie do granicy. Wpływa to na naprężenie w śrubie i wynikowe napięcie wstępne.
5) Rodzaj gwintu: wpływa na skok i przekrój czynny (As) użyte w obliczeniach. Gwinty drobnozwojne mają nieco większy przekrój czynny niż gwinty zwykłe.
Dobrze znany wzór na moment dokręcania to T = K × D × F: moment równa się współczynnikowi K razy średnica nominalna D razy napięcie wstępne F. Jest prosty w użyciu, ale pojedyncza wartość K jest dokładna tylko dla średnich śrub. Skok gwintu i wielkość łba nie rosną proporcjonalnie do średnicy, więc przy stałym K dla dużych śrub wychodzą zawyżone wartości, a dla małych zaniżone.
Dlatego kalkulator stosuje wzór z ISO 16047 i VDI 2230:
T = F × (0,16·P + 0,58·μ·d₂ + μ·Dₖₘ/2)
Trzy składniki to moment rozciągający śrubę poprzez skok gwintu P, tarcie w gwincie (średnica podziałowa d₂) oraz tarcie pod łbem lub nakrętką (średnia średnica powierzchni oporowej Dₖₘ). Każdy wariant smarowania ma współczynnik tarcia μ dobrany tak, aby śruba M10 dawała ten sam wynik co podana obok znana wartość K.
Uwagi praktyczne:
- W połączeniach krytycznych (hamulce, układ kierowniczy, zawieszenie, wnętrze silnika, połączenia związane z bezpieczeństwem) stosuj procedury producenta i odpowiednie normy.
- Moment to nie to samo co napięcie wstępne; moment jest jedynie wielkością pośrednią i silnie zależy od tarcia.
- Ten kalkulator momentu dokręcania działa zarówno dla łbów śrub, jak i nakrętek — użyj tej samej średnicy i klasy, aby poprawnie obliczyć moment dokręcania nakrętki.
- W razie wątpliwości przyjmij niższy procent i w razie potrzeby sprawdź połączenie oględzinami oraz kontrolą momentu.
- Potrzebujesz szybkiej ściągi? Tabele momentów dokręcania śrub obejmują każdy rozmiar i klasę.
Powrót do kalkulatora